Danh mục

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 38

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 36


Hôm nayHôm nay : 1992

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 104618

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 3605556

Đăng ký nhận bản tin

NHẬP EMAIL ĐỂ NHẬN ĐƯỢC NHỮNG THÔNG BÁO MỚI NHẤT TỪ CỔNG THÔNG TIN ĐÀO TẠO

Tìm kiếm

Ảnh nghệ thuật

GỌI HỒN LỤC BÁT (Nguyễn Vĩnh)

Thứ tư - 23/11/2016 19:35
Xuân Thu lại vừa tặng tôi tập thơ mới nhất của anh có tên “GỌI CHỮ” (nhà xuất bản Hội Nhà văn, tháng 10 - 2016). Cầm “GỌI CHỮ” trên tay, tôi liên tưởng tới mấy ông đạo sỹ gọi hồn người đã chết để người đang sống sống tối hơn. Xuân Thu thì gọi chữ, cũng là cách anh gọi hồn nhưng là gọi hồn cho lục bát để lục bát của anh có cái cốt cách của anh có cái cốt cách của loại thơ truyền thống thuần Việt hơn.
Sẽ rất khổ sở khi phải đọc thứ văn vần “sáu tám” mà người viết cố sắp đặt vần luật một cách gượng gạo. Lục bát của Xuân Thu khác lắm. Tôi đã đọc “LỤC BÁT BỎ BÙA” của anh, bây giờ là “GỌI CHỮ”. Tôi thích cái giọng nhỏ nhẹ, không ồn ào câu chữ của lục bát anh nhưng ý tứ lại thật sắc nhọn. Với 45 bài, gần 100 trang lục bát, “GỌI CHỮ” đã cuốn hút tôi từ bài đầu đến bài cuối, khiến người đọc như tôi phải đau, buồn, cười, khóc,...
Mở đầu tập sách như một lời tựa anh viết: “Xới cày, gieo hạt, hong phơi/ Mồ hôi đổ xuống, bời bời chữ lên/ Cánh đồng thành tuổi thành tên/ Gọi nhau câu chữ mà nên mùa vàng”. Đây nữa: “Chữ lội bì bõm nông sâu/ Chữ chị trước, chữ em sau thẳng hàng” (Gọi chữ).
“Tưng tửng” một cái giọng hồn nhiên, mộc mạc, gần gũi đến lạ lùng, cứ như cất tiếng nói là thành lục bát rồi, lục bát Xuân Thu ngấm vào ruột gan người đọc như thứ nước rau má, nhọ nồi dịu mát trong cái nắng hè khát cháy, như củ sắn, củ khoai nướng thơm lừng ngày tám, tháng ba.
Ai chả biết công lao cha mẹ là vô bờ, không gì so sánh được, chỉ là cách cảm, cách viết về Cha, về Mẹ thế nào thôi. Xuân Thu viết về người Cha suốt đời “quần vá, áo nâu” của mình thế này: “Sắn khoai, rau cháo qua ngày/ Còng lưng cõng những quắt quay đói nghèo” (Vu lan vàng mã dâng cha).
Còn sự vĩ đại của Mẹ thì chả câu chữ, giấy mực nào có thể nói hết, vậy mà chỉ với hai câu lục bát giản dị đến bất ngờ Xuân Thu đã nói được nhiều hơn rất nhiều những gì anh nghĩ về Mẹ: “Con làm bao nhiêu bài thơ/ Một câu về mẹ vẫn ngơ ngác vần” (Mẹ ơi hãy về!). Đâu phải bí từ, thiếu chữ mới “ngơ ngác vần” mà chỉ bởi trước Mẹ tất cả đều nhỏ bé, thế thôi! Cần gì phải lớn tiếng, nhiều lời, cứ thủ thỉ thế Cha, Mẹ vẫn nghe thấy hết mà.
Cũng không cần tốn nhiều giấy mực để nói sự bươn trải gian nan của người cầm bút, hay của những người đàn ông đích thực anh viết: “Khoác vai sải bước giang hồ/ Bạc đầu cưỡi ngọn sóng xô và cười…” (Đếm tuổi).
 Cười vì lạc quan ngạo nghễ, hay vười ra nước mắt đây?, và rất có thể vì cả hai! Vẫn bằng cái giọng “tưng tửng” thế, trong “ Kiểm điểm cuối năm” vừa như ấm ức, vừa như hài hước anh viết thế này: “Tính tát nước, nghĩ mòn non/ Cuối cùng có lẽ chỉ còn tội … yêu”. Yêu mà có tội ư? Thật hết chỗ nói!
Ở nơi thị thành đô hội, đầy những bon chen, cám dỗ, âm thanh điện tử ồn ã, ánh sáng cao áp lóa mắt làm gì còn chỗ cho trăng: “Biết đâu bến nước sân đình/ Bỏ trăng ngơ ngác một mình cuối thôn (Bây giờ tìm lại tuổi thơ). Để rồi những thứ tưởng chừng đơn giản nhất cũng trở thành mơ ước: “Phố đông mà vẫn lẻ loi/ Bỗng dưng ước được dạo chơi đường làng”. Thật tội nghiệp cho tác giả, cho những ai suốt đời canh cánh nỗi nhớ “bến nước sân đình”, “vầng trăng ngơ ngác”, sẽ tốt hơn nếu các anh xứng đáng với những gì các anh yêu quý.
Xuân Thu hiền lành, mộc mạc là thế, nhưng cách anh nhìn những “thoái hóa, biến chất”, xuống cấp đạo đức của một bộ phận xã hội lại sắc nhọn đến lạnh lùng. Vẫn bằng giọng lục bát nhẹ nhàng, những ví von rất “người quê”, anh nói về những kẻ “qua cầu rút ván” thế này: “Những ngày nhờ vả cây xưa/ Bỗng dưng quên hết như chưa có gì/ Với mây xu nịnh thầm thì/ Ra oai với cỏ, quên đi bọt bèo (Loài dây leo).
Anh xót xa khi những người lao động đổ mồ hôi, sôi nước mắt luôn nơm nớp trước hiểm họa thiên tai, trước rình rập những thủ đoạn muốn cướp đi thành quả lao động của mình: “Mảnh chai, gai nhọn, hiểm nguy/ Khổ từ cái thuở hàn vi đến giờ/ Nụ còn đang nhú ngác ngơ/ Kiến, ong, sâu, bướm… đã chờ chích châm” (Hoa mướp).
Còn nhiều lắm những loại “côn trùng” như thế!
Trong “ Đau vai gáy ngẫu hứng” Xuân Thu viết thế này: “Thoái hóa biến chất thành vôi/ Khiến ta đi, đứng, nằm, ngồi không xong”. Cái sự “thành vôi” hay “không xong” này nói bao nhiêu cho đủ!
Đây nữa: “Bao nhiêu đơm, đo, vó, lờ…/ Thi nhau chặn hết cả bờ lẫn sông” (Phí ơi là phí!). Một quả trứng gà hay vịt phải chịu tới 17, 18 thứ phí thì còn gì là “trứng” nữa. Và phía bên kia “đơm, đó, vó, lờ …” còn gì cho người lao động không?
Muôn thuở là tình yêu! Có người thơ nào không viết tình yêu? Họa chăng người đó “dở hơi”(!). Nhưng sẽ mỗi người mỗi cách. Đây là cách của Xuân Thu: “Khẽ khàng gảy khúc qua sông/ Bao nhiêu ngọn gió không chồng ngẩn ngơ” (Đàn bầu). Dân gian có câu: “con muỗi bay qua biết con đực, con cái”, Xuân Thu lại biết “ngọn gió không chồng” thì thật hết chỗ biết! Đấy, nghệ sỹ là vậy! Đến “gió không chồng” còn “ngẩn ngơ” nữa là người.
Trong “Tiễn vợ đi chợ tình Khau Vai”, Xuân Thu viết thế này: “Lỡ duyên, bạc phận tại trời/ Trả em cho họ khóc cười một đêm/ Thì em cứ đáp, cứ đền/ Ngày kia về lại bình yên … anh chờ”. Tin vợ vậy sao, cao thượng vậy sao! Hay chính anh cũng đã từng: “Trả “anh” cho họ khóc cười một đêm thì “anh” cứ “đáp”, cứ “đền”? Nên đây chỉ là cách anh trả nợ đời, thế thôi!         
Cuối tập sách là ba bài: Thế là em đi, Khóc em trai, Trước số điện thoại em trai, đầy xúc động. Giá như (theo tôi) anh đặt ba bài này ở một vị trí thích hợp hơn trong tập sách có thể hiệu ứng sẽ tốt hơn.
Đấy, lục bát Xuân Thu là thế, nó nhuần nhuyễn, mộc mạc đến ngỡ ngàng như chính con người anh vậy. Với 24 đầu sách từ thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết đến giới thiệu phê bình, đã nhận hàng chục giải thưởng văn chương từ địa phương đến Trung ương, thiết nghĩ chả cần nói gì thêm về tài năng, chỗ đứng của anh trong văn chương Đất Tổ (mà đâu cần “học hàm, học vị”gì!). Tôi trân trọng sự nghiêm túc, bát lực dồi dào trong lao động nghệ thuật của Xuân Thu. Và chợt ngẫm ra rằng sản phẩm trí tuệ của anh sẽ nói cho anh tất cả, đâu cần vỗ ngực mà rằng!
 
N.V
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Quảng cáo

Tranh nghệ thuật

Một góc Phú Thọ

Thông tin

cỏ nhân tạo sân bóng đá